Μου αρέσει να αυτοσχεδιάζω. Είναι σαν να παίζω τζαζ.
Στον κόσμο της μόδας, όπου οι τάσεις αλλάζουν πιο γρήγορα κι από τα φώτα του runway, υπήρχε μια γυναίκα που δεν ακολούθησε ποτέ καμία.
Η Iris Apfel — που έφυγε από τη ζωή χθες, στα 102 της χρόνια — δεν φορούσε ρούχα· φορούσε ιστορίες. Κάθε της χρώμα, κάθε της βραχιόλι, κάθε της υπερβολή ήταν μια δήλωση ελευθερίας — μια υπενθύμιση ότι το στυλ δεν είναι θέμα ηλικίας, σωματότυπου ή εποχής, αλλά πράξη δημιουργίας.
Στα oversized γυαλιά της καθρεφτιζόταν ένας αιώνας μόδας· στο κόκκινο κραγιόν της, το θάρρος της να είναι πάντα ο εαυτός της.
Ένα στυλ που αρνήθηκε να γεράσει
Η Iris Apfel γεννήθηκε το 1921 και μέχρι το τέλος, συνέχισε να φωτογραφίζεται, να συνεργάζεται με brands, να εμπνέει νέους σχεδιαστές και να γελάει δυνατά με όποιον τολμούσε να της μιλήσει για “κανόνες”.
Δεν υπάρχει κανόνας για το πώς πρέπει να ντύνεσαι. Μόνο ο δικός σου.
Από παιδί της Νέας Υόρκης, κόρη ιδιοκτήτριας μπουτίκ, εξελίχθηκε σε interior designer και επιμελήτρια έργων στον Λευκό Οίκο για 9 Αμερικανούς προέδρους. Παρ’ όλα αυτά, η πραγματική της δημιουργία ήταν ο εαυτός της.
Το ντοκιμαντέρ «Iris» του Albert Maysles μάς έδειξε μια γυναίκα που αντιμετώπιζε τη ζωή όπως μια παλέτα — γεμάτη χρώματα, αντιθέσεις, χιούμορ και πάθος.
Ο δεκάλογος της Iris Apfel
-
Να ντύνεσαι για εσένα. Όχι για να σε κοιτάξουν, αλλά για να χαμογελάσεις στον καθρέφτη.
-
Το χρώμα είναι θεραπεία. Αν η μέρα σου είναι γκρίζα, φόρα φούξια.
-
Τα αξεσουάρ είναι διάλογος. Κάθε βραχιόλι, κάθε κολιέ λέει μια ιστορία.
-
Η μόδα είναι παιχνίδι. Μην τη φοβάσαι — παίξε μαζί της.
-
Μην πετάς τίποτα. Οι παλιές αγάπες (και τα παλιά ρούχα) αξίζουν δεύτερη ευκαιρία.
-
Η αυθεντικότητα είναι πολυτέλεια. Είναι το μόνο πράγμα που δεν αντιγράφεται.
-
Ανακάτεψε το ακριβό με το απλό. Το Chanel σακάκι δίπλα στο thrift shirt είναι pure art.
-
Μην φοβάσαι την υπερβολή. Η μετριοπάθεια είναι υπερτιμημένη.
-
Η ηλικία είναι απλώς αριθμός. Το στυλ είναι ενέργεια — και αυτή δεν γερνά.
-
Ζήσε με περιέργεια. Μην σταματήσεις ποτέ να μαθαίνεις, να δημιουργείς, να πειραματίζεσαι.
Η κληρονομιά της σήμερα
Το 2025, ο οίκος Christie’s παρουσίασε τη συλλογή “Unapologetically Iris” — μια σειρά από ρούχα, κοσμήματα και αντικείμενα που αποτελούν την αισθητική της κληρονομιά. Κάθε κομμάτι της συλλογής αφηγείται μια ιστορία: ταξίδια, ανακαλύψεις, λάμψη και μια αστείρευτη αγάπη για την τέχνη του ντυσίματος. Εξάλλου η Iris μάς δίδαξε ότι το ύφος δεν αγοράζεται — χτίζεται.
Στην εποχή της “γρήγορης μόδας”, η Iris Apfel υπήρξε το ακριβώς αντίθετο. Η φιλοσοφία της προτείνει βιωσιμότητα, επαναχρησιμοποίηση, φαντασία και ελευθερία. Είναι η απόδειξη πως το στυλ μπορεί να είναι πολιτιστική πράξη — όχι κατανάλωση.
Οι νέες γενιές τη λατρεύουν γιατί δεν ήταν τέλεια· ήταν αληθινή.
Η Iris Apfel έζησε όπως ντυνόταν: με τόλμη, ειρωνεία και ανεξάντλητη αγάπη για τη ζωή.
Δεν ακολούθησε τη μόδα· τη μεταμόρφωσε σε προσωπική δήλωση στυλ. Και όπως έλεγε η ίδια:
«Όταν είσαι ο εαυτός σου, δεν έχεις ανταγωνισμό.»
